Ở phần lớn các nước, di trú là việc của chính quyền trung ương và chỉ của trung ương. Canada làm khác: tỉnh bang có quyền đề cử những người mà tỉnh đó muốn nhận, và đề cử ấy có sức nặng thật trong hệ thống liên bang.
Đây không phải một chi tiết kỹ thuật. Nó mở ra một con đường riêng, với tiêu chí riêng, dành cho những người mà đường liên bang thuần tuý có thể không ưu ái.
Vì sao một nước lại chia quyền này
Vì nhu cầu lao động và nhu cầu dân số không đồng đều giữa các vùng của một nước rộng.
Một hệ thống chấm điểm duy nhất cho cả nước sẽ chọn ra những người hợp với thị trường lao động nói chung, và phần lớn trong số họ sẽ tập trung về vài thành phố lớn.
Trong khi đó, những vùng ít dân hơn lại thiếu người ở đúng những nghề mà bảng điểm toàn quốc không đặc biệt ưu tiên.
Trao cho tỉnh bang quyền đề cử là cách để từng vùng tự nói ra mình đang cần ai.
Ai chọn ai trong con đường này
Có hai bên chọn, và thứ tự của chúng là điều cần hiểu rõ.
Tỉnh bang chọn trước: xét xem người này có hợp với nhu cầu của tỉnh không, rồi đề cử.
Liên bang chọn sau: vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng về tư cách nhập cảnh và về các điều kiện chung như an ninh và sức khoẻ.
Nghĩa là đề cử của tỉnh là một sự ủng hộ rất mạnh, chứ không phải một quyết định thay cho liên bang.
Tỉnh bang đo bằng gì
Khác với bảng điểm toàn quốc vốn đo những yếu tố phổ quát, tỉnh bang đo sự phù hợp với chính tỉnh đó.
Nghề nghiệp có nằm trong nhóm tỉnh đang thiếu không, kinh nghiệm có dùng được ngay ở đây không, và người này có dấu hiệu sẽ ở lại không.
Dấu hiệu ở lại thường được đọc qua những mối liên hệ có sẵn: đã từng học ở tỉnh, đã từng làm việc ở tỉnh, có người thân tại đó, hoặc đã có lời mời làm việc từ một chủ sử dụng lao động trong tỉnh.
Tiêu chí cụ thể do chính quyền từng tỉnh công bố và thay đổi theo nhu cầu, nên phải tra ở nguồn của chính tỉnh đó tại thời điểm mình tìm hiểu.
Cạnh tranh hay ngưỡng ở con đường tỉnh bang
Thường vẫn là cạnh tranh, nhưng cạnh tranh trong một hồ nhỏ hơn nhiều và với tiêu chí khác.
Đó chính là lý do con đường này có giá trị: một người ở giữa bảng xếp hạng toàn quốc có thể rất mạnh trong hồ của một tỉnh cụ thể.
Ngược lại, một người rất mạnh theo tiêu chí toàn quốc chưa chắc đã hợp với nhu cầu của một tỉnh nào đó.
Hai cuộc chọn lựa đo hai thứ khác nhau, và không có mối quan hệ cố định nào giữa chúng.
Vì sao đề cử lại có sức nặng lớn đến vậy
Vì nó đưa một bên thứ hai vào cuộc, và bên đó đang cam kết rằng người này phù hợp với nhu cầu thật của một vùng cụ thể.
Về phía liên bang, đó là thông tin có giá trị: nó giảm rủi ro người mới đến không tìm được chỗ đứng.
Về phía người nộp, nó thường tạo bước nhảy lớn hơn nhiều so với việc cải thiện từng chút các yếu tố cá nhân.
Đó là lý do với nhiều hồ sơ ở giữa, đây là hướng đáng tìm hiểu trước tiên chứ không phải phương án dự phòng.
Điều đi kèm mà nên biết trước
Đề cử gắn với một tỉnh cụ thể, và có một kỳ vọng rõ ràng là người được đề cử sẽ sinh sống và làm việc tại tỉnh đó.
Đây là điều khác biệt quan trọng so với con đường liên bang thuần tuý, nơi không có ràng buộc về nơi ở.
Về mặt pháp lý, quyền tự do đi lại trong nước là quyền hiến định, nhưng ý định định cư tại tỉnh là một phần của hồ sơ và được xét như vậy.
Nên đừng coi đề cử là một cửa sau để vào nước rồi đi nơi khác; đó là cách hiểu sai và có rủi ro thật.
Hồ sơ này có hạn dùng không
Có, và ở đây có thêm một lớp: đề cử của tỉnh cũng có thời hạn riêng, bên cạnh thời hạn của các giấy tờ khác.
Nghĩa là sau khi được đề cử, đồng hồ bắt đầu chạy cho bước tiếp theo, và không nên để thời gian trôi.
Một số tỉnh cũng đóng và mở các đợt nhận hồ sơ theo chu kỳ riêng, nên thời điểm nộp có ý nghĩa thật.
Lịch và thời hạn cụ thể do chính quyền tỉnh công bố; hồ sơ thật nên có luật sư di trú hoặc tư vấn viên được cấp phép tại Canada theo dõi cùng.
Vì sao Canada cho tỉnh bang quyền đề cử?
Vì nhu cầu lao động không đồng đều giữa các vùng. Một bảng điểm duy nhất cho cả nước sẽ chọn ra người tập trung về vài thành phố lớn, trong khi vùng khác vẫn thiếu người.
Đề cử của tỉnh có thay quyết định của liên bang không?
Không. Tỉnh chọn trước, liên bang vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng về tư cách nhập cảnh và các điều kiện chung.
Vì sao con đường này có giá trị?
Vì nó là cuộc cạnh tranh trong một hồ nhỏ hơn với tiêu chí khác — người ở giữa bảng xếp hạng toàn quốc có thể rất mạnh trong hồ của một tỉnh cụ thể.
Được đề cử rồi có đi tỉnh khác được không?
Đề cử gắn với một tỉnh và có kỳ vọng rõ ràng là sinh sống, làm việc tại đó. Coi đề cử là cửa sau để vào rồi đi nơi khác là cách hiểu sai và có rủi ro thật.