Bốn mốc dưới đây là những chỗ mà lỡ một cái thì cả lộ trình phải tính lại từ đầu. Chúng đều biết trước được, và đó là lý do việc lỡ chúng đáng tiếc đến vậy.
Đây là bài khép lại chuyên mục về du học rồi định cư.
Mốc một: chọn cơ sở và chương trình
Đây là mốc sớm nhất và cũng là mốc có hệ quả xa nhất, vì nó quyết định những quyền lợi nào sẽ mở ra sau tốt nghiệp.
Kiểm tra cơ sở có thuộc diện được công nhận cho mục đích này không, và chương trình có dẫn tới quyền lợi sau tốt nghiệp không.
Kiểm trước khi ghi danh, không phải sau — vì sau đó chi phí đổi hướng rất cao.
Danh sách hiện hành do cơ quan có thẩm quyền của Canada công bố và được cập nhật.
Mốc hai: mỗi lần gia hạn tư cách
Mọi tư cách trong chuỗi đều có hạn, và việc nối chúng lại là trách nhiệm chủ động của người đi.
Nộp hồ sơ gia hạn trước hạn và đúng cách là điều kiện để các cơ chế bảo vệ trong lúc chờ có hiệu lực.
Và phải nhớ cả phần của người đi cùng, không chỉ phần của người đứng tên chính.
Đây là phần kiểm soát được hoàn toàn bằng một dòng thời gian và vài lời nhắc.
Mốc ba: nộp hồ sơ xin quyền làm việc sau tốt nghiệp
Quyền này thường phải xin trong một khoảng thời gian tính từ một mốc cụ thể sau khi hoàn thành chương trình.
Lỡ khoảng đó là mất cơ hội, và ở phần lớn hệ thống thì quyền này chỉ được cấp một lần.
Đây lại đúng là lúc nhiều người vừa thi xong và nghĩ mình đang được nghỉ.
Nên nắm mốc này từ trước khi tốt nghiệp, và chuẩn bị giấy tờ trước khi có kết quả cuối cùng.
Mốc bốn: bắt đầu tích luỹ kinh nghiệm được tính
Thời gian có quyền làm việc là có hạn, nên mỗi tháng làm công việc không tính được cho hồ sơ là một tháng mất.
Nghĩa là phải biết công việc mình nhận có thuộc nhóm nghề và mức kỹ năng được tính hay không, ngay từ khi nhận việc.
Một công việc để trang trải trong lúc tìm việc đúng ngành là chuyện bình thường, nhưng phải biết nó không đóng góp gì cho hồ sơ.
Chuyên mục về diện tay nghề trên trang này nói kỹ về phân loại nghề và điều kiện để kinh nghiệm được tính.
Mốc thứ năm mà ít ai gọi là mốc: quyết định nộp hồ sơ thường trú
Đây không phải một hạn chót do ai đặt ra, nhưng nó vẫn là mốc — vì mọi thứ trong hồ sơ đều đang thay đổi trong lúc mình chờ.
Kinh nghiệm tích lên thì có lợi, nhưng yếu tố tuổi lại đi xuống, và các giấy tờ đã làm thì tiến dần tới ngày hết hạn.
Nên câu hỏi đúng không phải "chờ tới khi nào hồ sơ đẹp nhất" mà "điểm nào là điểm tổng hợp tốt nhất giữa các yếu tố ngược chiều nhau".
Câu này nên bàn với người có chuyên môn xem được toàn bộ hồ sơ, vì nó phụ thuộc vào hoàn cảnh cụ thể chứ không có quy tắc chung.
Một việc nên làm ngay từ ngày đầu tiên
Lập một tập hồ sơ cá nhân và bỏ vào đó mọi giấy tờ nhận được trong suốt lộ trình — thư nhận học, các quyết định, hợp đồng lao động, bảng lương, thư xác nhận công việc.
Bước xét thường trú sẽ nhìn lại toàn bộ lịch sử này, và việc dựng lại nó sau nhiều năm khó hơn nhiều so với gom dần.
Việc này mất vài phút mỗi lần và nó là thứ phân biệt một hồ sơ trôi chảy với một hồ sơ phải chạy đôn đáo ở phút cuối.
Đây cũng là thói quen dùng được về sau, vì mọi bước tiếp theo trong hệ thống đều vận hành theo hồ sơ.
Cạnh tranh hay ngưỡng — nhìn lại cả lộ trình
Bốn mốc trên đều là ngưỡng: đúng hạn và đúng cách thì qua, không so với ai.
Còn hai chặng thật sự cạnh tranh là chặng tìm việc và chặng xét thường trú.
Nghĩa là phần kiểm soát được thì thuộc về mình hoàn toàn, còn phần không kiểm soát được thì cần chuẩn bị dài hơi.
Phân biệt hai loại này giúp không lo lắng nhầm chỗ và không lơ là nhầm chỗ.
Điều chuyên mục này để lại
Đây là con đường duy nhất mà người đi tự tạo ra những thứ hệ thống muốn thấy, thay vì chờ chúng có sẵn.
Cái giá là một chuỗi tư cách nối tiếp, và mọi sự cố nghiêm trọng đều xảy ra ở chỗ nối.
Chặng quyết định không phải chặng học mà là chặng làm việc sau tốt nghiệp — nên toàn bộ chặng học nên được nhìn như bước chuẩn bị cho nó.
Mọi điều kiện, thời hạn và danh sách hiện hành do cơ quan di trú Canada và cơ quan có thẩm quyền của tỉnh công bố; với hồ sơ thật, luật sư di trú hoặc tư vấn viên được cấp phép tại Canada là nơi hỏi.
Mốc nào có hệ quả xa nhất?
Việc chọn cơ sở và chương trình, vì nó quyết định những quyền lợi nào sẽ mở ra sau tốt nghiệp — và phải kiểm trước khi ghi danh.
Vì sao mốc xin quyền làm việc hay bị lỡ?
Vì nó rơi đúng vào lúc vừa thi xong và nhiều người nghĩ mình đang được nghỉ, trong khi thời hạn tính từ một mốc cụ thể đã bắt đầu chạy.
Công việc để trang trải có sao không?
Là chuyện bình thường, nhưng phải biết nó không đóng góp gì cho hồ sơ nếu không thuộc nhóm nghề và mức kỹ năng được tính.
Phần nào của lộ trình mình kiểm soát được?
Bốn mốc trên đều là ngưỡng và kiểm soát được hoàn toàn. Hai chặng cạnh tranh — tìm việc và xét thường trú — thì cần chuẩn bị dài hơi.
