Giai đoạn làm việc sau tốt nghiệp: chặng quyết định

Giai đoạn làm việc sau tốt nghiệp là chặng mà cả lộ trình thành hay bại. Nó khác mọi chặng khác ở một điểm: không có cơ quan nào xét, không có tiêu chí hành chính nào để dựa vào, chỉ có thị trường lao động.

Bài này nói về vì sao chặng này khó và những gì làm được để chuẩn bị.

Vì sao chặng này là chặng quyết định

Vì kinh nghiệm làm việc tại chỗ là thứ mà cả hệ thống thường trú lẫn các chương trình tỉnh bang coi trọng nhất ở nhóm này.

Không có nó, người tốt nghiệp quay lại vạch xuất phát với một tấm bằng và một khoảng thời gian đã tiêu.

Có nó, hồ sơ đổi hẳn: có kinh nghiệm được đối xử khác, có năng lực ngôn ngữ đã kiểm chứng, có mối liên hệ với một tỉnh.

Nên toàn bộ chặng học nên được nhìn như bước chuẩn bị cho chặng này, chứ không phải đích đến.

Giấy phép làm việc sau tốt nghiệp là thứ có thời hạn

Về kiểu hình, quyền làm việc sau tốt nghiệp thường có giới hạn thời gian và thường chỉ được cấp một lần.

Nghĩa là đồng hồ bắt đầu chạy ngay khi giai đoạn này mở ra, và mọi tháng đều tính.

Việc nộp hồ sơ xin quyền này cũng có thời hạn tính từ một mốc cụ thể sau khi hoàn thành chương trình.

Điều kiện và thời hạn hiện hành do cơ quan di trú Canada công bố, và nên nắm rõ từ trước khi tốt nghiệp.

Ai chọn ai ở chặng này

Người sử dụng lao động chọn, và họ chọn theo tiêu chí của doanh nghiệp chứ không theo tiêu chí di trú.

Họ quan tâm tới việc ứng viên làm được việc, hợp với đội ngũ, và ở lại được bao lâu.

Tư cách pháp lý của ứng viên là một yếu tố họ cân nhắc, nhưng nó không phải yếu tố quyết định như nhiều người lo.

Ở phần lớn trường hợp, năng lực và sự phù hợp vẫn là thứ quyết định.

Điều nên làm từ khi còn đang học

Tận dụng các cơ hội thực tập, làm việc trong khuôn khổ được phép, và các hoạt động gắn với ngành.

Xây quan hệ với người trong ngành, vì ở nhiều thị trường thì phần lớn cơ hội không đi qua tin tuyển dụng công khai.

Dùng dịch vụ hướng nghiệp của trường — đây là thứ đã trả tiền trong học phí mà phần lớn sinh viên quốc tế không dùng.

Và bắt đầu tìm việc từ trước khi tốt nghiệp chứ không sau, vì quá trình tuyển dụng ở nhiều nơi kéo dài.

Công việc nào được tính cho bước tiếp theo

Không phải mọi công việc đều có giá trị như nhau cho hồ sơ thường trú.

Nhóm nghề và mức kỹ năng vẫn là tiêu chí, giống như ở diện tay nghề — nên một công việc để trang trải cuộc sống chưa chắc đã tính được.

Đây là điều nên biết ngay từ đầu giai đoạn, vì thời gian có hạn và mỗi tháng làm việc không tính được là một tháng mất.

Chuyên mục về diện tay nghề trên trang này nói kỹ về cách phân loại nghề và điều kiện để kinh nghiệm được tính.

Cạnh tranh hay ngưỡng

Việc có được quyền làm việc sau tốt nghiệp là ngưỡng: đủ điều kiện và nộp đúng hạn thì được.

Việc tìm được công việc phù hợp là cạnh tranh thuần tuý và khắc nghiệt hơn mọi cuộc cạnh tranh hành chính.

Và việc kinh nghiệm ấy có tính được hay không lại quay về ngưỡng: đúng nhóm nghề thì tính, không thì thôi.

Ba lớp này chồng lên nhau trong cùng một giai đoạn, và đó là lý do chặng này khó.

Khi chặng này không thành

Không tìm được công việc phù hợp trong thời gian cho phép là kết cục có thật, và nên được tính vào kế hoạch từ đầu.

Khi đó vẫn còn các hướng khác: chương trình tỉnh bang có tiêu chí riêng, hoặc quay về với một tấm bằng có giá trị ở nơi khác.

Điều quan trọng là không để tư cách pháp lý hết hạn trong lúc tìm cách xoay xở, vì hệ quả của việc đó nặng và kéo dài.

Tình huống cụ thể nên hỏi luật sư di trú hoặc tư vấn viên được cấp phép tại Canada sớm nhất có thể, chứ không đợi tới sát hạn.